فتق کشاله ران و ناف؛ علائم، خطرها و زمان جراحی

خیلی‌ها فتق را اولین بار هنگام حمام یا بعد از یک سرفه شدید می‌بینند: یک برآمدگی نرم در کشاله ران یا دور ناف که وقتی دراز می‌کشند ناپدید می‌شود. ممکن است ماه‌ها با آن کنار بیایند، تا روزی که درد بیشتر شود. شناختن این بیماری کمک می‌کند تصمیم درست را در زمان درست بگیرید.

فتق چیست؟

دیواره شکم از چند لایه عضله و بافت محکم تشکیل شده است. اگر در نقطه‌ای ضعف یا شکاف وجود داشته باشد، فشار داخل شکم باعث می‌شود چربی یا بخشی از روده از آن‌جا بیرون بزند. این ضعف ممکن است مادرزادی باشد یا با گذشت زمان، بلند کردن بار سنگین، سرفه مزمن، یبوست، اضافه وزن یا بارداری ایجاد شود.

انواع شایع فتق

• فتق کشاله ران (اینگوینال): شایع‌ترین نوع، به‌ویژه در مردان؛ برآمدگی در کشاله ران که ممکن است تا کیسه بیضه برسد.
• فتق فمورال: پایین‌تر از کشاله ران؛ در زنان شایع‌تر است و احتمال گیر افتادن آن بیشتر است.
• فتق ناف: برآمدگی در ناف یا اطراف آن؛ در بزرگسالان معمولاً خودبه‌خود بسته نمی‌شود.
• فتق محل عمل (انسیزیونال): در محل برش جراحی‌های قبلی شکم.

علائم فتق

• برآمدگی‌ای که با ایستادن، سرفه یا زور زدن بزرگ‌تر و در حالت درازکش کوچک‌تر می‌شود
• درد یا سوزش در محل برآمدگی، به‌ویژه هنگام بلند کردن بار
• احساس سنگینی یا کشش در کشاله ران در پایان روز

درمان فتق

فتق با دارو، ورزش یا شکم‌بند بسته نمی‌شود. شکم‌بند فقط ممکن است ناراحتی را موقتاً کم کند. در برخی بیماران، به‌خصوص مردانی که فتق کشاله ران کوچک و بی‌علامت دارند، پیگیری و صبر هم یک گزینه منطقی است. اما وقتی فتق درد دارد، بزرگ می‌شود یا در زنان فتق فمورال است، معمولاً جراحی توصیه می‌شود.

ترمیم فتق به دو روش اصلی انجام می‌شود: جراحی باز با یک برش کوچک روی محل فتق، و جراحی لاپاراسکوپی با چند برش کوچک. در بسیاری از موارد برای تقویت دیواره از یک توری (مش) استفاده می‌شود. انتخاب روش به نوع و اندازه فتق، جراحی‌های قبلی، بیماری‌های زمینه‌ای و نظر جراح بستگی دارد.

بهبودی پس از جراحی فتق

• بسیاری از بیماران پس از ترمیم فتق ساده، همان روز یا روز بعد ترخیص می‌شوند.
• راه رفتن سبک از همان روزهای اول توصیه می‌شود.
• بلند کردن بار سنگین و ورزش‌های سخت معمولاً تا چند هفته محدود می‌شود؛ زمان دقیق را جراح تعیین می‌کند.
• پیشگیری از یبوست و درمان سرفه مزمن، به ترمیم بهتر کمک می‌کند.

برای آشنایی با سایر بیماری‌هایی که جراح عمومی درمان می‌کند، راهنمای جراحی عمومی در رشت را ببینید. اگر هم‌زمان با یبوست و مشکلات مقعدی درگیرید، مقاله هموروئید هم به کارتان می‌آید.