جراحی و بیماریهای پستان
جراحی سرطان پستان به زبان ساده؛ لامپکتومی، ماستکتومی و غده نگهبان
لامپکتومی یا ماستکتومی؟ غده نگهبان چیست؟ آنچه پیش از جراحی سرطان پستان باید بدانید.

پاسخ کوتاه
جراحی سرطان پستان دو شکل اصلی دارد: جراحی حفظ پستان (لامپکتومی) که فقط تومور و حاشیهای از بافت سالم را برمیدارد و معمولاً با رادیوتراپی همراه است، و ماستکتومی که بافت پستان را برمیدارد. انتخاب بین آنها به اندازه و محل تومور، نوع آن، شکل پستان و ترجیح بیمار بستگی دارد و در یک تصمیم تیمی گرفته میشود.
- در بسیاری از بیماران، نتیجه درمانی لامپکتومی همراه رادیوتراپی با ماستکتومی قابل مقایسه است.
- بیوپسی غده نگهبان در بسیاری از بیماران جایگزین برداشتن همه غدد زیر بغل شده است.
- گاهی شیمیدرمانی یا درمان دیگری قبل از جراحی انجام میشود.
- سؤالهایتان را بنویسید و در ویزیت بپرسید؛ تصمیم آگاهانه بخشی از درمان است.
فهرست مطالب
روزهای بعد از شنیدن تشخیص سرطان پستان معمولاً پر از سؤال و اضطراب است. بیشتر بیماران در ویزیت اول دو سؤال دارند: «آیا باید پستانم را از دست بدهم؟» و «بعد از عمل چه میشود؟». در این مقاله سعی کردهایم به همین سؤالها، ساده و صادقانه جواب بدهیم.
جراحی حفظ پستان (لامپکتومی)
در لامپکتومی، تومور همراه با حاشیهای از بافت سالم برداشته میشود و بقیه پستان باقی میماند. پس از این جراحی معمولاً رادیوتراپی لازم است. اگر تومور قابل لمس نباشد، پیش از عمل محل آن با کمک تصویربرداری علامتگذاری میشود.
بافت برداشتهشده به پاتولوژی فرستاده میشود تا مطمئن شوند لبهها سالم است. در بخشی از بیماران، اگر حاشیه کافی نباشد، ممکن است جراحی تکمیلی لازم شود؛ این موضوع را پیش از عمل با جراح در میان بگذارید.
ماستکتومی
در ماستکتومی بافت پستان برداشته میشود. این روش ممکن است وقتی پیشنهاد شود که تومور نسبت به اندازه پستان بزرگ است، چند کانون در نقاط مختلف پستان وجود دارد، رادیوتراپی ممکن نیست، یا بیمار پس از مشاوره آن را ترجیح میدهد. انواع مختلفی از ماستکتومی وجود دارد و امکان بازسازی پستان را میتوان پیش از عمل بررسی کرد.
| لامپکتومی | ماستکتومی | |
|---|---|---|
| آنچه برداشته میشود | تومور و حاشیه بافت سالم | بافت پستان |
| رادیوتراپی پس از عمل | معمولاً لازم است | در برخی بیماران |
| حفظ ظاهر پستان | بله، با تغییر کم یا متوسط | خیر، مگر با بازسازی |
| بهبودی اولیه | معمولاً کوتاهتر | معمولاً طولانیتر |
غدد لنفاوی زیر بغل و غده نگهبان
برای تعیین مرحله بیماری، جراح غدد لنفاوی زیر بغل را بررسی میکند. در روش بیوپسی غده نگهبان، با کمک یک ماده ردیاب، اولین یک یا چند غدهای که تخلیه لنفاوی پستان به آنها میرسد پیدا و برداشته میشوند. اگر این غدد سالم باشند، در بیشتر موارد نیازی به برداشتن بقیه غدد نیست؛ و این یعنی خطر کمتر تورم بازو (لنفادم).
پیش از جراحی
- همه گزارشهای تصویربرداری، جواب نمونهبرداری و آزمایشها را در یک پوشه جمع کنید.
- داروها، بهخصوص رقیقکنندههای خون و مکملها را به جراح اطلاع دهید.
- سؤالهایتان را بنویسید؛ مثلاً درباره نوع جراحی، اسکار، زمان بستری و بازگشت به کار.
- یک همراه برای روز عمل و چند روز اول در نظر بگیرید.
دوران بهبودی
- بعد از لامپکتومی بسیاری از بیماران زود ترخیص میشوند؛ ماستکتومی معمولاً بستری کوتاهی میخواهد.
- گاهی برای چند روز درن (لوله تخلیه) گذاشته میشود و نحوه مراقبت از آن آموزش داده میشود.
- تمرینهای سبک بازو و شانه که پزشک یا فیزیوتراپ توصیه میکند، به برگشت حرکت کمک میکند.
- تب، قرمزی رو به افزایش، تجمع مایع یا تورم ناگهانی بازو را اطلاع دهید.
- نتیجه پاتولوژی نهایی، مسیر درمانهای بعدی را مشخص میکند.
بهبودی جسمی تنها بخش ماجرا نیست. صحبت با خانواده، گروههای حمایتی یا مشاور روانشناسی را جدی بگیرید. اگر هنوز در مرحله تشخیص هستید، مقاله توده پستان و راهنمای جامع جراحی پستان هم به شما کمک میکند.
برای مشاوره جراحی در رشت، در صفحه جراح پستان رشت مسیر مراجعه و مدارک لازم برای ویزیت دکتر بهاره خدمتکار را ببینید.
پرسشهای متداول
لامپکتومی بهتر است یا ماستکتومی؟
هیچکدام برای همه بهتر نیست. در بسیاری از بیماران مناسب، لامپکتومی همراه با رادیوتراپی نتیجهای قابل مقایسه با ماستکتومی دارد. انتخاب به ویژگی تومور، شکل پستان و ترجیح بیمار بستگی دارد.
غده نگهبان چیست؟
غده نگهبان اولین غده لنفاوی است که تخلیه لنفاوی پستان به آن میرسد. بررسی آن نشان میدهد که آیا بیماری به غدد زیر بغل رسیده است یا نه.
بعد از جراحی سرطان پستان چه مدت باید استراحت کنم؟
بستگی به نوع جراحی دارد. بسیاری از بیماران پس از لامپکتومی طی یکی دو هفته به کارهای سبک برمیگردند و بهبودی پس از ماستکتومی معمولاً طولانیتر است.
آیا بعد از ماستکتومی امکان بازسازی پستان هست؟
در بسیاری از بیماران بله؛ بازسازی میتواند همزمان یا بعداً انجام شود. امکان و زمان آن را پیش از عمل با تیم درمان بررسی کنید.
نویسنده و پاسخگو
متخصص جراحی عمومی با تمرکز بر جراحی پستان در رشت · شماره نظام پزشکی ۱۱۰۵۰۹
منابع برای مطالعه بیشتر
اطلاعات این صفحه جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشکی فردی نیست. در موارد اورژانسی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
مطالب مرتبط
همه مقالات
جراحی پستان · ۴ دقیقه مطالعه
BI-RADS در سونوگرافی و ماموگرافی پستان یعنی چه؟ راهنمای خواندن گزارش
عدد BI-RADS گزارش سونوگرافی یا ماموگرافی شما چه میگوید و قدم بعدی چیست؟
ادامه مطلب
جراحی پستان · ۴ دقیقه مطالعه
توده پستان؛ چه زمانی نگران شویم و چه زمانی به جراح مراجعه کنیم؟
بیشتر تودههای پستان خوشخیماند؛ اما کدام نشانهها یعنی باید زودتر بررسی شوید؟
ادامه مطلب
جراحی پستان · ۳ دقیقه مطالعه
ترشح از نوک پستان؛ کدام ترشح طبیعی است و کدام نیاز به بررسی دارد؟
رنگ و شکل ترشح چه میگوید و چه زمانی باید به جراح پستان مراجعه کنید؟
ادامه مطلب