توده پستان؛ چه زمانی نگران شویم و چه زمانی به جراح مراجعه کنیم؟

پیدا کردن یک توده در پستان، حتی برای آرام‌ترین آدم‌ها هم ترسناک است. شاید شب‌ها چند بار دستتان را رویش بگذارید یا مدام در اینترنت عکس مقایسه کنید. بیایید با یک واقعیت آرام‌بخش شروع کنیم: بیشتر توده‌های پستان سرطان نیستند. ولی واقعیت دوم هم به همان اندازه مهم است: تنها راه مطمئن شدن، بررسی پزشکی است.

شایع‌ترین علت‌های توده پستان

• تغییرات فیبروکیستیک: سفتی‌های پراکنده و گاهی دردناک که با چرخه قاعدگی کم و زیاد می‌شوند.
• کیست ساده: کیسه‌ای پر از مایع؛ نرم یا کمی سفت، معمولاً در دهه چهارم و پنجم زندگی.
• فیبروآدنوم: توده‌ای صاف، لاستیکی و متحرک که بیشتر در زنان جوان دیده می‌شود.
• توده چربی (لیپوم) و نکروز چربی: گاهی بعد از ضربه یا جراحی قبلی.
• عفونت و آبسه: همراه با قرمزی، گرمی و درد، به‌ویژه در دوران شیردهی.
• سرطان پستان: درصد کمتری از توده‌ها را تشکیل می‌دهد، ولی به همین دلیل است که بررسی اهمیت دارد.

نشانه‌هایی که بررسی سریع‌تر می‌خواهند

هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی به معنی سرطان نیست، اما اگر یکی از آن‌ها را دارید، نوبت گرفتن را چند هفته عقب نیندازید:

• توده سفت، بی‌حرکت یا با لبه‌های نامنظم
• فرورفتگی یا چین‌خوردگی پوست، یا حالت پوست پرتقالی
• فرو رفتن تازه نوک پستان
• ترشح خونی خودبه‌خود از نوک پستان
• توده یا تورم در زیر بغل
• توده‌ای که در چند هفته به‌وضوح بزرگ‌تر شده است

وقتی توده‌ای پیدا کردید، چه کنید؟

1. اگر در روزهای قبل از قاعدگی هستید و توده نرم است، می‌توانید تا بعد از دوره بعدی صبر کنید؛ اگر از بین نرفت، نوبت بگیرید.
2. اگر یائسه هستید یا توده هر کدام از نشانه‌های هشدار را دارد، صبر نکنید و زودتر مراجعه کنید.
3. مدام توده را فشار ندهید؛ این کار فقط درد و التهاب ایجاد می‌کند.
4. گزارش‌ها و تصاویر قبلی را پیدا کنید؛ مقایسه با تصاویر قدیمی خیلی کمک می‌کند.

جراح پستان چطور توده را بررسی می‌کند؟

بعد از شرح حال و معاینه، معمولاً سونوگرافی پستان درخواست می‌شود و در سنین بالاتر ماموگرافی هم به آن اضافه می‌شود. رادیولوژیست نتیجه را با سیستم BI-RADS گزارش می‌کند؛ اگر نمی‌دانید عدد گزارش شما چه معنایی دارد، راهنمای BI-RADS را بخوانید.

اگر یافته‌ها مشکوک یا نامطمئن باشد، نمونه‌برداری سوزنی (Core Biopsy) انجام می‌شود. این کار سرپایی است، با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و جای بخیه ندارد. نتیجه پاتولوژی معمولاً ظرف چند روز آماده می‌شود و مسیر بعدی را روشن می‌کند.

آیا توده باید برداشته شود؟

بیشتر توده‌های خوش‌خیم فقط پیگیری می‌خواهند. کیست ساده معمولاً درمانی لازم ندارد، مگر بزرگ و دردناک باشد. فیبروآدنوم در صورت بزرگ شدن، ایجاد ناراحتی یا تردید در نتیجه نمونه‌برداری برداشته می‌شود. اگر تشخیص سرطان باشد، برنامه درمان تیمی طراحی می‌شود که در مقاله جراحی سرطان پستان توضیح داده‌ایم.

برای دیدن تصویر کامل‌تر از بیماری‌های پستان و مسیر درمان، راهنمای جامع جراحی پستان در رشت را ببینید.

اگر در رشت یا شهرهای اطراف زندگی می‌کنید و توده تازه‌ای پیدا کرده‌اید، در صفحه جراح پستان رشت نشانی مطب، روزهای ویزیت و مدارک لازم برای مراجعه به دکتر بهاره خدمتکار را ببینید.