پرش به محتوای اصلی

جراحی عمومی

هموروئید (بواسیر)؛ درمان خانگی، روش‌های غیرجراحی و زمان عمل

بیشتر هموروئیدها با تغییرات ساده بهتر می‌شوند؛ چه زمانی سراغ جراحی برویم؟

به‌روزرسانی: ۴ دقیقه مطالعه
کاسه سالاد پرفیبر با عدس و نخود، نان سبوس‌دار، میوه و لیوان آب؛ با عنوان «هموروئید (بواسیر)»، همراه با عکس، نام و تخصص دکتر بهاره خدمتکار، جراح عمومی در رشت

پاسخ کوتاه

هموروئید بزرگ و ملتهب شدن رگ‌های طبیعی ناحیه مقعد است و معمولاً با خونریزی روشن بدون درد، خارش یا بیرون‌زدگی خود را نشان می‌دهد. بیشتر موارد با رژیم پرفیبر، آب کافی، نشستن در آب ولرم و داروهای موضعی بهتر می‌شوند؛ جراحی برای هموروئیدهای بزرگ، بیرون‌زده یا مقاوم به درمان در نظر گرفته می‌شود.

  • یبوست و زور زدن طولانی مهم‌ترین عامل تشدیدکننده است.
  • هموروئید داخلی معمولاً درد ندارد؛ درد شدید بیشتر به شقاق یا لخته در هموروئید خارجی اشاره دارد.
  • خونریزی از مقعد را بدون معاینه به هموروئید نسبت ندهید.
  • روش درمان بر اساس درجه هموروئید و علائم انتخاب می‌شود.
فهرست مطالب
  1. ۱هموروئید چیست؟
  2. ۲هموروئید داخلی و خارجی
  3. ۳درمان خانگی و اصلاح سبک زندگی
  4. ۴روش‌های سرپایی و جراحی

هموروئید از آن مشکلاتی است که خیلی‌ها سال‌ها درباره‌اش حرف نمی‌زنند؛ از خجالت یا از ترس عمل. در حالی که بسیار شایع است و در بیشتر موارد بدون جراحی کنترل می‌شود. اگر زودتر سراغ درمان بروید، معمولاً با روش‌های ساده‌تری نتیجه می‌گیرید.

هموروئید چیست؟

همه ما در انتهای روده بالشتک‌های رگی طبیعی داریم که به کنترل دفع کمک می‌کنند. وقتی این بالشتک‌ها به دلیل فشار زیاد متورم و جابه‌جا شوند، به آن هموروئید یا بواسیر می‌گوییم. یبوست، زور زدن، نشستن طولانی روی توالت (مثلاً با تلفن همراه)، بارداری و اضافه وزن از عوامل اصلی آن هستند.

هموروئید داخلی و خارجی

درجه‌بندی هموروئید داخلی
درجهوضعیتدرمان معمول
۱خونریزی بدون بیرون‌زدگیاصلاح رژیم و درمان موضعی
۲بیرون می‌زند و خودبه‌خود برمی‌گردددرمان دارویی؛ گاهی روش سرپایی
۳بیرون می‌زند و باید با دست برگردانده شودروش‌های سرپایی یا جراحی
۴همیشه بیرون است و برنمی‌گرددمعمولاً جراحی

هموروئید خارجی زیر پوست اطراف مقعد قرار دارد. اگر داخل آن لخته تشکیل شود، به شکل یک توده آبی‌رنگ و بسیار دردناک ظاهر می‌شود که گاهی در روزهای اول با یک اقدام سرپایی ساده تخلیه می‌شود.

درمان خانگی و اصلاح سبک زندگی

  • روزانه سبزیجات، میوه، حبوبات و غلات کامل بخورید؛ در صورت نیاز با مکمل فیبر طبق نظر پزشک.
  • آب کافی بنوشید تا مدفوع نرم بماند.
  • بیش از چند دقیقه روی توالت ننشینید و زور نزنید.
  • نشستن در آب ولرم (لگن آب گرم) چند بار در روز، درد و خارش را کم می‌کند.
  • پمادها و شیاف‌ها را فقط کوتاه‌مدت و با مشورت پزشک استفاده کنید.
  • فعالیت بدنی منظم به کارکرد بهتر روده کمک می‌کند.

روش‌های سرپایی و جراحی

اگر با درمان‌های ساده بهبود کافی حاصل نشود، روش‌های سرپایی مانند بستن هموروئید با باند لاستیکی در هموروئیدهای داخلی مطرح است. در هموروئیدهای بزرگ، بیرون‌زده یا مقاوم، هموروئیدکتومی (برداشتن جراحی هموروئید) مؤثرترین درمان قطعی است. روش‌های دیگری هم وجود دارد که مناسب بودن هر کدام پس از معاینه مشخص می‌شود.

دوره بهبودی پس از جراحی هموروئید ممکن است چند روز تا چند هفته با درد همراه باشد که با مسکن، نرم‌کننده مدفوع و نشستن در آب ولرم کنترل می‌شود. پیش از جراحی، مزایا، دوره نقاهت و عوارض احتمالی را با جراح مرور کنید.

اگر درد هنگام دفع تیز و شدید است، احتمال شقاق را در نظر بگیرید؛ تفاوت این دو را در مقاله شقاق مقعد توضیح داده‌ایم. سایر خدمات جراحی عمومی را هم در راهنمای جراحی عمومی در رشت ببینید.

بیشتر بخوانید شقاق مقعد (فیشر)؛ چرا این‌قدر درد دارد و چه زمانی جراحی لازم است؟

پرسش‌های متداول

آیا هموروئید بدون جراحی درمان می‌شود؟

بله، در بیشتر موارد. هموروئیدهای درجه ۱ و ۲ معمولاً با رژیم پرفیبر، آب کافی و درمان موضعی کنترل می‌شوند و جراحی برای موارد پیشرفته یا مقاوم است.

هموروئید خطرناک است؟

هموروئید معمولاً بیماری خطرناکی نیست، اما ممکن است آزاردهنده باشد. نکته مهم این است که خونریزی مقعد علت‌های دیگری هم دارد و باید بررسی شود.

بعد از جراحی هموروئید کی به کار برمی‌گردم؟

بسیاری از افراد پس از یک تا دو هفته به کارهای سبک برمی‌گردند، اما زمان دقیق به روش جراحی و نوع کار بستگی دارد.

هموروئید در بارداری چه درمانی دارد؟

در بارداری درمان معمولاً محافظه‌کارانه است: فیبر، آب کافی، نشستن در آب ولرم و داروهای موضعی مجاز. هر دارویی را با پزشک هماهنگ کنید.

دکتر بهاره خدمتکار، جراح پستان و متخصص جراحی عمومی در رشت

نویسنده و پاسخ‌گو

متخصص جراحی عمومی با تمرکز بر جراحی پستان در رشت · شماره نظام پزشکی ۱۱۰۵۰۹

منابع برای مطالعه بیشتر

اطلاعات این صفحه جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشکی فردی نیست. در موارد اورژانسی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

مطالب مرتبط

همه مقالات