جراحی و بیماری‌های پستان
فیبروآدنوم پستان چیست؛ جراحی لازم است یا پیگیری کافی است؟
شایع‌ترین توده خوش‌خیم پستان در زنان جوان؛ کی فقط پیگیری کافی است و کی جراحی؟
پاسخ کوتاه
فیبروآدنوم یک توده خوش‌خیم، صاف و متحرک پستان است که بیشتر در زنان ۱۵ تا ۳۵ ساله دیده میشود. بیشتر فیبروآدنومها فقط با سونوگرافی پیگیری میشوند و جراحی وقتی پیشنهاد میشود که توده بزرگ شود، ناراحتی ایجاد کند یا تشخیص قطعی نباشد.
- فیبروآدنوم سرطان نیست و در اغلب موارد به سرطان تبدیل نمی‌شود.
- تشخیص با معاینه و سونوگرافی و در صورت لزوم نمونه‌برداری سوزنی است.
- برخی فیبروآدنومها کوچک میشوند یا ثابت میمانند.
- رشد سریع، اندازه بزرگ یا نتیجه نامطمئن، دلیل برداشتن است.
فهرست مطالب
اگر زیر ۳۵ سال دارید و در سونوگرافی پستان کلمه «فیبروآدنوم» را دیده‌اید، تنها نیستید. فیبروآدنوم شایع‌ترین توده خوش‌خیم پستان در زنان جوان است و خیلی‌ها حتی بدون این‌که بدانند، یکی دارند. خبر خوب این است که در بیشتر موارد درمان خاصی لازم ندارد.
فیبروآدنوم چیست؟
فیبروآدنوم از رشد هم‌زمان بافت غده‌ای و بافت همبند پستان تشکیل میشود. به هورمون‌ها حساس است؛ برای همین ممکن است در بارداری بزرگ‌تر شود و بعد از یائسگی کوچک شود. در لمس، معمولاً صاف، سفت و لاستیکی است و زیر انگشت جابه‌جا میشود؛ بعضی‌ها آن را «مثل یک تیله» توصیف می‌کنند.
انواع فیبروآدنوم
- ساده: شایع‌ترین نوع، با ظاهر یکنواخت در پاتولوژی.
- کمپلکس: دارای تغییرات دیگری مثل کیست‌های کوچک؛ ممکن است پیگیری دقیق‌تری بخواهد.
- غول‌آسا یا جوانان: بزرگ‌تر از حد معمول و گاهی با رشد سریع در نوجوانان.
تشخیص فیبروآدنوم
معاینه و سونوگرافی پستان معمولاً تصویر روشنی می‌دهد. فیبروآدنوم در گزارش سونوگرافی اغلب در رده BI-RADS ۲ یا ۳ قرار می‌گیرد. اگر ظاهر توده کاملاً معمول نباشد، بزرگ باشد یا در سن بالاتر پیدا شده باشد، پزشک ممکن است نمونه‌برداری سوزنی را پیشنهاد کند تا خیالتان راحت شود.
آیا فیبروآدنوم باید جراحی شود؟
در بیشتر موارد خیر. اگر تشخیص مطمئن باشد و توده کوچک و بی‌علامت باشد، پیگیری با سونوگرافی در فواصلی که پزشک تعیین می‌کند کافی است. جراحی معمولاً در این شرایط پیشنهاد میشود:
- توده در پیگیری‌ها به‌طور واضح بزرگ شده باشد
- اندازه آن بزرگ باشد یا شکل پستان را تغییر داده باشد
- درد یا ناراحتی ایجاد کند
- نتیجه نمونه‌برداری قطعی نباشد یا احتمال تومور فیلودس مطرح باشد
- بیمار پس از مشاوره، به دلیل نگرانی ماندگار، برداشتن آن را ترجیح دهد
برداشتن فیبروآدنوم معمولاً جراحی کوتاهی است و برش تا حد امکان در محلی انتخاب میشود که کمتر دیده شود؛ مثلاً دور هاله یا در چین پستان. بیشتر بیماران خیلی زود به کارهای روزمره برمی‌گردند.
آیا فیبروآدنوم به سرطان تبدیل میشود؟
فیبروآدنوم ساده تقریباً هیچ‌وقت به سرطان تبدیل نمی‌شود و خطر سرطان پستان را هم به‌طور قابل توجهی بالا نمی‌برد. فیبروآدنوم کمپلکس ممکن است با افزایش خفیف خطر همراه باشد که باز هم با پیگیری منظم مدیریت میشود.
اگر توده دیگری هم در پستان دارید یا هنوز تشخیص روشن نیست، مقاله توده پستان؛ چه زمانی نگران شویم؟ و راهنمای جامع جراحی پستان را ببینید.
اگر درباره پیگیری یا برداشتن فیبروآدنوم تصمیم ندارید، صفحه جراح پستان رشت مسیر ویزیت و نوبت مطب دکتر بهاره خدمتکار را توضیح می‌دهد.
پرسش‌های متداول
آیا فیبروآدنوم خودبهخود از بین میرود؟
گاهی بله؛ بخشی از فیبروآدنومها با گذشت زمان کوچک میشوند یا ثابت میمانند. به همین دلیل در بسیاری از موارد فقط پیگیری انجام میشود.
آیا فیبروآدنوم با دارو درمان میشود؟
خیر؛ داروی مشخصی برای کوچک کردن فیبروآدنوم وجود ندارد. انتخاب‌ها پیگیری یا برداشتن با جراحی است.
با فیبروآدنوم می‌توانم باردار شوم و شیر بدهم؟
بله؛ فیبروآدنوم مانع بارداری یا شیردهی نیست. ممکن است در بارداری کمی بزرگ‌تر شود، پس پیگیری آن را با پزشک هماهنگ کنید.
بعد از برداشتن، فیبروآدنوم دوباره برمیگردد؟
همان توده معمولاً برنمیگردد، اما ممکن است در آینده فیبروآدنوم جدیدی در جای دیگری از پستان ایجاد شود.
نویسنده و پاسخ‌گو
متخصص جراحی عمومی با تمرکز بر جراحی پستان در رشت · شماره نظام پزشکی ۱۱۰۵۰۹
منابع برای مطالعه بیشتر
اطلاعات این صفحه جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشکی فردی نیست. در موارد اورژانسی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
مطالب مرتبط
همه مقالات
جراحی پستان · ۴ دقیقه مطالعه
توده پستان؛ چه زمانی نگران شویم و چه زمانی به جراح مراجعه کنیم؟
بیشتر توده‌های پستان خوش‌خیم‌اند؛ اما کدام نشانه‌ها یعنی باید زودتر بررسی شوید؟
ادامه مطلب
جراحی پستان · ۴ دقیقه مطالعه
BI-RADS در سونوگرافی و ماموگرافی پستان یعنی چه؟ راهنمای خواندن گزارش
عدد BI-RADS گزارش سونوگرافی یا ماموگرافی شما چه می‌گوید و قدم بعدی چیست؟
ادامه مطلب
جراحی پستان · ۳ دقیقه مطالعه
درد پستان (ماستالژی)؛ علت‌ها، درمان و زمان مراجعه به پزشک
درد پستان بسیار شایع است و معمولاً خطرناک نیست؛ اما کدام درد را باید جدی گرفت؟
ادامه مطلب