جراحی و بیماری‌های پستان
BI-RADS در سونوگرافی و ماموگرافی پستان یعنی چه؟ راهنمای خواندن گزارش
عدد BI-RADS گزارش سونوگرافی یا ماموگرافی شما چه می‌گوید و قدم بعدی چیست؟
پاسخ کوتاه
BI-RADS یک سیستم استاندارد برای گزارش نتیجه ماموگرافی و سونوگرافی پستان است که از ۰ تا ۶ درجه‌بندی میشود. رده ۱ و ۲ یعنی یافته طبیعی یا خوشخیم، رده ۳ یعنی احتمالاً خوشخیم با پیگیری کوتاه‌مدت، و رده ۴ و ۵ یعنی یافته مشکوک که معمولاً نمونه‌برداری می‌خواهد.
- BI-RADS تشخیص نیست؛ سطح شک و قدم بعدی را مشخص میکند.
- رده ۳ در بیشتر موارد خوشخیم است و با تصویربرداری پیگیری میشود.
- رده ۴ به معنی سرطان نیست؛ یعنی برای اطمینان نمونه‌برداری لازم است.
- گزارش را همیشه با پزشک و همراه با معاینه تفسیر کنید.
فهرست مطالب
جواب سونوگرافی را گرفته‌اید و پایین برگه نوشته «BI-RADS: 3» یا «4A». شاید پیش از این‌که نوبت پزشک برسد، چند ساعت در اینترنت درباره آن خوانده باشید و بیشتر نگران شده باشید. این مقاله برای همین است: تا بدانید این عدد چه می‌گوید و مهم‌تر از آن، چه چیزی را نمی‌گوید.
BI-RADS چیست؟
BI-RADS یک زبان مشترک بین رادیولوژیست و پزشک معالج است که کالج رادیولوژی آمریکا آن را طراحی کرده است. رادیولوژیست بعد از دیدن تصاویر، یافته‌ها را در یکی از هفت رده (۰ تا ۶) قرار می‌دهد. هدف این است که مشخص شود قدم بعدی چیست: هیچ کاری لازم نیست، پیگیری کافی است یا نمونه‌برداری لازم است.
معنی هر رده BI-RADS
| رده | معنی | اقدام معمول |
|---|---|---|
| ۰ | ارزیابی ناقص | تصویربرداری تکمیلی یا مقایسه با تصاویر قبلی |
| ۱ | طبیعی؛ یافته‌ای وجود ندارد | ادامه برنامه غربالگری معمول |
| ۲ | یافته خوشخیم (مثل کیست ساده) | ادامه برنامه غربالگری معمول |
| ۳ | احتمالاً خوشخیم (احتمال بدخیمی کمتر از ۲٪) | پیگیری کوتاه‌مدت، معمولاً حدود ۶ ماه بعد |
| ۴ (A, B, C) | یافته مشکوک با درجه‌های مختلف شک | نمونه‌برداری |
| ۵ | بسیار مشکوک به بدخیمی | نمونه‌برداری و برنامه‌ریزی درمان |
| ۶ | بدخیمی قبلاً با نمونه‌برداری ثابت شده | ادامه برنامه درمان |
BI-RADS 3: احتمالاً خوشخیم
رده ۳ یکی از پرجست‌وجوترین بخش‌های گزارش است. یعنی رادیولوژیست یافته‌ای دیده که به احتمال بسیار زیاد خوشخیم است؛ مثلاً یک فیبروآدنوم معمولی. به جای نمونه‌برداری، معمولاً تصویربرداری چند ماه بعد تکرار میشود تا ثابت ماندن آن تأیید شود. اگر در پیگیری‌ها تغییری نکند، معمولاً به رده ۲ برمی‌گردد.
با این حال اگر توده در معاینه نگران‌کننده باشد، سابقه خانوادگی قوی دارید یا اضطراب پیگیری برایتان سنگین است، پزشک ممکن است نمونه‌برداری را زودتر پیشنهاد کند. این تصمیم را با جراح پستان بگیرید.
BI-RADS 4: مشکوک، نه قطعی
رده ۴ یعنی یافته‌ای هست که فقط با تصویربرداری نمی‌شود درباره آن مطمئن شد. این رده به سه زیرگروه تقسیم میشود: 4A با شک کم، 4B با شک متوسط و 4C با شک بالا. حتی در رده ۴، بخش بزرگی از نمونه‌برداری‌ها خوشخیم از آب درمی‌آیند؛ نمونه‌برداری برای این است که حدس را به یقین تبدیل کند.
BI-RADS 5 و 6
رده ۵ یعنی شک بالا به بدخیمی و رده ۶ یعنی بدخیمی قبلاً با پاتولوژی تأیید شده است. در این شرایط برنامه درمان معمولاً به‌صورت تیمی تنظیم میشود. در مقاله جراحی سرطان پستان گزینه‌های جراحی را توضیح داده‌ایم.
بیشتر بخوانید جراحی سرطان پستان به زبان ساده؛ لامپکتومی، ماستکتومی و غده نگهبانچند نکته برای وقتی گزارش را می‌گیرید
- عدد BI-RADS را جدا از بقیه گزارش تفسیر نکنید؛ توضیحات اندازه و محل یافته هم مهم است.
- CD یا فایل تصاویر را همراه گزارش نگه دارید؛ مقایسه با تصاویر بعدی ضروری است.
- اگر پیگیری چندماهه توصیه شده، تاریخ آن را یادداشت کنید و فراموشش نکنید.
- اگر توده‌ای قابل لمس دارید، حتی با گزارش طبیعی هم معاینه بالینی لازم است.
برای دیدن کل مسیر تشخیص، از معاینه تا جراحی، راهنمای جامع جراحی پستان در رشت را بخوانید.
برای مرور گزارش BI-RADS در کنار معاینه، می‌توانید به جراح پستان در رشت مراجعه کنید؛ مسیر نوبت مطب دکتر بهاره خدمتکار در همان صفحه آمده است.
پرسش‌های متداول
بای رادز ۳ خطرناک است؟
معمولاً نه؛ BI-RADS 3 یعنی احتمال خوشخیم بودن بسیار بالاست و معمولاً با تصویربرداری پیگیری حدود ۶ ماه بعد بررسی میشود.
بای رادز ۴ یعنی سرطان دارم؟
خیر؛ BI-RADS 4 یعنی یافته مشکوک است و برای روشن شدن تشخیص نمونه‌برداری لازم است. بسیاری از این نمونه‌ها خوشخیم هستند.
بای رادز ۲ نیاز به پیگیری دارد؟
BI-RADS 2 یعنی یافته خوشخیم است و معمولاً فقط برنامه غربالگری معمول ادامه پیدا میکند، مگر پزشک دلیل دیگری برای پیگیری ببیند.
BI-RADS 0 یعنی چه؟
BI-RADS 0 یعنی ارزیابی کامل نشده و برای تصمیمگیری به تصاویر تکمیلی یا مقایسه با تصاویر قبلی نیاز است.
نویسنده و پاسخ‌گو
متخصص جراحی عمومی با تمرکز بر جراحی پستان در رشت · شماره نظام پزشکی ۱۱۰۵۰۹
منابع برای مطالعه بیشتر
اطلاعات این صفحه جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشکی فردی نیست. در موارد اورژانسی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
مطالب مرتبط
همه مقالات
جراحی پستان · ۴ دقیقه مطالعه
توده پستان؛ چه زمانی نگران شویم و چه زمانی به جراح مراجعه کنیم؟
بیشتر توده‌های پستان خوش‌خیم‌اند؛ اما کدام نشانه‌ها یعنی باید زودتر بررسی شوید؟
ادامه مطلب
جراحی پستان · ۳ دقیقه مطالعه
فیبروآدنوم پستان چیست؛ جراحی لازم است یا پیگیری کافی است؟
شایع‌ترین توده خوشخیم پستان در زنان جوان؛ کی فقط پیگیری کافی است و کی جراحی؟
ادامه مطلب
جراحی پستان · ۴ دقیقه مطالعه
جراحی سرطان پستان به زبان ساده؛ لامپکتومی، ماستکتومی و غده نگهبان
لامپکتومی یا ماستکتومی؟ غده نگهبان چیست؟ آنچه پیش از جراحی سرطان پستان باید بدانید.
ادامه مطلب